---
title: "Tekenen op nummer: met potlood werkt hetzelfde trucje"
date: 2026-09-26
author: "Redactie Nummerschilderen.com"
featured_image: "https://nummerschilderen.com/wp-content/uploads/2026/09/tekenen-op-nummer-rasterpotlood-kat-schetsboek-1.jpg"
categories:
  - name: "Uncategorized"
    url: "/uncategorized.md"
---

# Tekenen op nummer: met potlood werkt hetzelfde trucje

Een potlood, een gum en een vel waar dunne lijnen vakjes vormen. In het vakje linksonder staat een 3 en die schakering moet zachter dan de 7 rechtsboven. Twee uur later ligt er een kat op papier die herkenbaar is, terwijl de tekenaar normaal gesproken niet verder komt dan een bloem met kromme steel. Dat is tekenen op nummer in één beeld: de moeilijkheid van de compositie is weg, het werk van je hand blijft.

## Wat is tekenen op nummer?

Teken je op nummer, dan volg je een voorbeeld dat in genummerde vakjes is verdeeld. Elk nummer hoort bij een toon: hoe donkerder het nummer, hoe harder je potlood het papier raakt. Het is de potloodvariant van [schilderen op nummer](https://nummerschilderen.com/), alleen zonder verf, droogtijd en rommel op tafel. Je tekent de lijnen zelf en geeft elk vlak de juiste schakering, van lichte grijstinten tot bijna zwart.

De truc is bovendien eeuwenoud. Albrecht Dürer liet in de zestiende eeuw zien hoe een raster werkt: hij zette een draadnet tussen zich en zijn model en zette vakje voor vakje over op papier. Wie vandaag met een raster of nummering tekent, doet precies hetzelfde, alleen met een printje in plaats van een draadnet.

## Waarom potlood de eerlijkere start is

Verf kent geen ongedaan maken. Een verkeerde kleur op canvas betekent uitdrogen laten, overschilderen en hopen dat het dekt. Potlood vergeeft alles: een gum haalt de schakering eraf en je begint in dat vakje opnieuw. Daardoor durf je te proberen, en durven is bij leren tekenen het halve werk. Fouten blijven klein en herstel kost seconden in plaats van avonden.

Ook praktisch: je start morgen. Een potlood, een gum en papier heeft vrijwel iedereen in huis, terwijl een verfpakket eerst onderweg is. En op een klein vel telt het aantal vakjes minder zwaar dan op een groot doek, dus je eerste resultaat ligt sneller binnen bereik.

## Het nummer zegt de toon, niet je hand

Het nummer zegt welke toon er moet komen, maar niet hoe je die krijgt. Druk je te hard, dan wordt het vlak glad en begint het te glimmen in het licht. Te zacht, en het vakje valt weg tegen zijn buurman. Een overgang van licht naar donker binnen één vakje bouw je op met laagjes, niet met één stevige veeg. Dat oog voor toon is precies de vaardigheid die een genummerd vel niet uit handen neemt, en het is de reden dat de tweede tekening bijna altijd beter is dan de eerste.

## Van eerste lijn tot laatste schaduw

1. Kies een foto met één duidelijk onderwerp en teken er met een liniaal een raster overheen, bijvoorbeeld vier bij zes vakjes. Zet hetzelfde raster op je tekenvel.
2. Zet eerst alleen de contouren over, vakje voor vakje. Lichte lijnen, geen druk: bijna alles wordt later bijgewerkt.
3. Nummer de toonwaarden zelf: 1 voor de lichtste schaduw, oplopend tot de donkerste plek op de foto.
4. Werk per vakje met laagjes. Doe na elk paar vakjes een stap terug en knijp je ogen samen; zo zie je meteen of een toon uit de pas loopt.
5. Haal met de gum de lichtste plekken terug en zet pas op het einde de donkerste accenten. Die laatste drie procent maakt de tekening.

Wie liever een stappenplan volgt met een concreet onderwerp, begint met [een hond tekenen of schilderen in zes stappen](https://nummerschilderen.com/teken-of-schilder-een-hond-in-6-stappen/) of pakt [de basisprincipes van tekenen](https://nummerschilderen.com/basisprincipes-van-tekenen-begrijpen-essentiele-tips-voor-beginners-en-gevorderden/) erbij. [Portret tekenen](https://nummerschilderen.com/portret-tekenen-de-ultieme-gids-voor-beginners-en-gevorderden/) is de moeilijkste variant; begin daar pas als een dier of object al lukt.

## En dan de stap naar verf

Wordt de tekening wat, hang je hem in een lijstje aan de muur en ben je klaar. Wil je hetzelfde gevoel met kleur, dan is de brug kort: het schilderen op nummer pakket deelt het canvas in dezelfde vakjes in, maar vult elk vakje met verf in plaats van potlood. En voor wie een eigen onderwerp wil, zet [schilderen op nummer eigen foto](https://nummerschilderen.com/schilderen-op-nummer-eigen-foto/) elke willekeurige foto om naar een genummerd doek. Eerst potlood, dan verf is geen omweg; het is dezelfde vaardigheid in twee trappen.

Wordt de tekening niks, dan heb je voor de prijs van een paar velletjes papier geleerd hoe schaduw werkt. Dat is exact wat het genummerde doek straks van je vraagt, dus geen enkele lijn was voor niets.