Penseelwijzer
Penselen voor schilderen op nummer kiezen voor kleine vakjes
Hetzelfde penseel, twee maten. De Britse kunstwinkel Artsupplies.co.uk geeft voor een da Vinci Colineo maat 0 (serie 5522) een diameter van 1,3 millimeter. De Amerikaanse winkel Dick Blick zet bij precies dat penseel 2,5 millimeter breed. Misschien meten ze net iets anders, maar Dick Blick schrijft er zelf bij dat penseelmaten niet gestandaardiseerd zijn (beide productpagina's bekeken op 15 oktober 2026). Wie penselen voor schilderen op nummer kiest op het nummer op de steel, kiest dus half blind.
In dezelfde serie zijn maat 5/0 en maat 3/0 bovendien allebei 0,8 millimeter. Wat telt, is de stip die jouw penseel met jouw verf zet, en of die in je kleinste vakje past. Dat meet je hieronder op ware grootte, met een bankpas en een stukje papier.
1,3 mmArtsupplies.co.uk
2,5 mmDick Blick
0,8 mmmaat 5/0 én maat 3/0
Getekend op dezelfde schaal, vergroot.
Past jouw penseel in je kleinste vakje?
Drie stappen, een paar minuten werk. Je scherm toont millimeters pas echt als millimeters als je het eerst afstelt, dus sla stap 1 niet over.
-
1 Zet je scherm op ware grootte
Houd een bankpas of rijbewijs rechtop tegen het scherm en schuif tot de kaart hieronder precies even breed is. De korte kant van zo'n pas is bij elke bank even lang: 53,98 millimeter. Zo past hij ook op een telefoon.
Nog niet afgesteld. Tot je dat doet, kunnen de maten een stuk afwijken.
-
2 Je kleinste vakje
Leg je doek naast het scherm en zoek het kleinste vakje dat je nog moet schilderen. Kies het vierkant dat er het dichtst bij komt, gemeten op het smalste stuk.
-
3 De stip van jouw penseel
Doop je penseel in verf zoals je dat bij een klein vakje doet, en zet één stip op een stukje papier. Leg het papiertje naast het scherm en kies de stip die even breed is.
Kies je kleinste vakje en je stip.
Dan zie je hiernaast op ware grootte of je stip in het vakje past, en wat je anders kunt doen.
De grens die de tool gebruikt (een stip die hooguit half zo breed is als het vakje past ruim) is onze eigen vuistregel, geen meting: zo houd je aan beide kanten ruimte voor een hand die net iets beweegt en verf die nog wat uitvloeit. Je afstelling blijft op dit apparaat bewaard.
Zet de stip met de verf uit je pakket, niet met water: verf vloeit anders uit. Op papier loopt een stip ook iets anders uit dan op doek. Zie de uitkomst dus als een goede schatting, niet als een meting tot op de tiende millimeter.
Welke penselen voor schilderen op nummer zitten in je pakket?
In elk pakket van schilderen op nummer bij ons zitten drie penselen in verschillende diktes: een fijne voor details, een middelste en een grote voor de grote vlakken. Met die drie kom je bij de meeste ontwerpen een heel eind.
Een extra penseel is pas nodig als een van deze twee dingen speelt:
- De penseelwijzer zegt dat je stip te breed is, ook als je weinig verf neemt.
- De punt van je fijnste penseel is uitgewaaierd. Dan maakt hij geen scherpe hoek meer, hoe voorzichtig je ook bent.
We verkopen zelf kwastensets. Die hebben we niet nagemeten, dus we noemen hier geen millimeters per set. Twijfel je na de penseelwijzer, zet dan na aankomst eerst een stip met het fijnste penseel uit de set. Dan weet je het zeker.

Synthetisch haar werkt het best met acrylverf
De verf in een pakket is acrylverf. Synthetische penselen, vaak taklon genoemd, kunnen daar beter tegen dan natuurhaar. Dick Blick noemt naast duurzaamheid en makkelijk schoonmaken juist dat ze beter bestand zijn tegen "the caustic nature of paints (particularly acrylics)". Meer over vormen en haarsoorten staat bij welke penselen voor acrylverf.
Voor kleine vakjes kies je een rond penseel met een punt. Een plat penseel is voor de grote vlakken van de achtergrond.
Zo schilder je een vakje van twee millimeter
- Doop alleen het puntje in de verf en strijk het af aan de rand van het potje.Een penseel vol verf geeft vlekken en verf die over de lijn loopt, schrijft Cypaint.
- Ruimte genoeg: trek de punt eerst langs de rand en vul daarna het midden.Zo blijft de rand strak, net als bij de grotere vakken.
- Krap: zet één stip in het midden en duw de verf voorzichtig naar de hoeken.Langs een lijn trekken lukt niet als je stip bijna even breed is als het vakje.
- Draai het doek, niet je pols.Een vakje dat je vanuit een rare hoek benadert, gaat sneller mis.
- Werk van boven naar beneden.Dan sleept je hand niet door natte verf, volgens Digital Bunker de fout die beginners het vaakst maken.
- Laat een vakje drogen voor je het buurvakje schildert.Natte verf naast natte verf loopt in elkaar over en wordt modderig.
- Zet je lamp opzij, niet recht boven je doek.Licht van boven geeft schaduw van je eigen hand, precies op het vakje waar je zit.
- Is zelfs je fijnste penseel te breed? Gebruik de punt van een tandenstoker.Voor een vakje van een millimeter is een stip met een tandenstoker vaak nauwkeuriger dan elk penseel.
Licht eerstde donkere kleur gaat over het foutje heen
Donker eerstdonker onder licht blijft zichtbaar
Licht eerst of donker eerst? Bij kleine vakjes licht
Hierover lees je tegenstrijdige adviezen, ook op deze site. In ons artikel met negentien tips staat dat je met de donkerste kleuren begint. Digital Bunker zegt het omgekeerde: "Dark colors cover light mistakes easily; the reverse is nearly impossible".
Voor kleine vakjes kiezen wij voor licht eerst. Schiet je met een lichte kleur een donker buurvakje in, dan verdwijnt dat foutje vanzelf als de donkere kleur erover gaat. Andersom moet je een donkere uitschieter met meerdere lagen lichte verf wegwerken, en lichte verf dekt slecht. Waarom dat zo is, en waarom je bij lichte vakjes de cijfers soms nog ziet, staat bij de beginnersfouten bij schilderen op nummer.
Werk verder per kleurnummer over het hele doek. Dan hoef je minder vaak je penseel uit te spoelen en blijft elke kleur overal hetzelfde.
Vakjesladder
Toch over de lijn gegaan?
Laat het eerst drogen. Daarna schilder je het randje over met de kleur van het buurvakje. Nat heen en weer wrijven maakt de vlek alleen groter. Voor verf die klontert, doorschijnt of op de verkeerde plek zit, staan de oplossingen per probleem bij fouten herstellen.
Zo blijft de punt van je fijnste penseel scherp
Spoel het penseel uit zodra je van kleur wisselt, en laat het nooit op zijn haren in het water staan: dan buigt de punt krom. Vorm de punt na het uitspoelen met je vingers terug en laat het penseel liggend drogen. Een penseel dat toch uitwaaiert, is niet weg: gebruik het voortaan voor de grote vlakken.
Ga je straks verder met je doek? Zet dan eerst één stip op een papiertje, met het penseel dat je wilt gebruiken. Past hij in je kleinste vakje, dan ligt het in elk geval niet aan de maat van je penseel als het toch een keer misgaat. Dan zit het eerder in de verf of de hoeveelheid op de punt.
Benieuwd hoe lang je hele doek duurt? Bij hoe lang duurt schilderen op nummer zoek je je ontwerp op en tel je tien minuten je eigen tempo. Dan zie je de geschatte schildertijd voor het hele ontwerp.
Dezelfde vakjesmaten en dezelfde vuistregel als de penseelwijzer: hooguit half zo breed als het vakje is ruim. Dat is onze eigen vuistregel, geen meting. Stip of afstelling aanpassen
Drie penselen zitten al in elk pakket
Met elke kleur klaar in een genummerd potje en een voorbedrukt doek. Kies je ontwerp en meet daarna je kleinste vakje.