Je zet een potloodlijn, kijkt nog eens en wilt hem meteen uitgummen. Laat hem eens staan. Bij Willem de Kooning in het Rijksmuseum draait het juist om zoeken, veranderen en opnieuw beginnen. Met het kijk- en tekenblad hieronder kun je dat aandachtige kijken zelf oefenen.
Willem de Kooning at work loopt van 9 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027. Het Rijksmuseum toont tekeningen naast schilderijen en sculpturen. Deze gids is gebaseerd op de museuminformatie; het is geen verslag van een eigen bezoek.

Willem de Kooning bekijken zonder haast
De tentoonstelling volgt hoe De Kooning bleef schetsen, corrigeren en herhalen. Volgens het Rijksmuseum staan ook zijn experimenten met tekenen centraal. Dat maakt het bezoek interessant als je zelf schildert: je kunt letten op beslissingen die in een afgewerkt beeld gemakkelijk verdwijnen.
Onze tip: kies één tekening en blijf daar wat langer bij. Probeer niet meteen te raden wat alles voorstelt. Zoek eerst een lijn die verandert van richting, een leeg stukje papier of een plek waar meerdere streken over elkaar liggen.
Kijk naar |
Vraag bij het werk |
Thuis proberen |
|---|---|---|
De contour |
Waar loopt de buitenrand door, en waar verdwijnt hij? |
Teken de rand van een mok; laat één stukje open. |
Een verandering |
Zie je twee lijnen waar één rand had kunnen staan? |
Verplaats één bocht zonder de eerste lijn weg te gummen. |
De lege ruimte |
Welke vorm heeft het papier tussen twee lijnen? |
Teken alleen de lege opening in het oor van je mok. |
Niet ieder werk laat al die kenmerken zien. Schrijf op wat je werkelijk kunt aanwijzen, ook als dat maar één lijn is. Een eigen interpretatie mag; een onzichtbare correctie erbij verzinnen helpt je niet beter kijken.
De plaats van lijnen en open vlakken bepaalt de compositie. Let tijdens het kijken ook op waar je oog eerst terechtkomt en waar het daarna naartoe gaat.
Een zoekende lijn is geen slordige lijn
Wij vinden het aantrekkelijkste aan deze tentoonstelling dat het maken aandacht krijgt. Een tweede poging hoeft niet verborgen te blijven. Dat is een bruikbare gedachte als je bij een schets na de eerste scheve bocht al afhaakt.
Maar “gewoon wat proberen” verklaart De Koonings werk niet. Hij had een opleiding en werkte jarenlang aan zijn vak. De Willem de Kooning Foundation beschrijft zijn scholing in Rotterdam en zijn latere experimenten. Onze oefening maakt niemand in een kwartier een De Kooning; ze helpt je één verschil zien tussen je eerste lijn en een bewuste wijziging.
Print het blad en teken dezelfde mok opnieuw
Leg papier, een gewoon potlood, een gum en een mok klaar. Je hoeft geen speciale verf of nieuw pakket te kopen. Download het kijk- en tekenblad (PDF, één A4). Het blad is een eigen oefening van Nummerschilderen.com, geen lesmateriaal van het Rijksmuseum.
- Kijk naar de buitenrand. Zet je mok zo neer dat je ook de opening in het oor ziet. Teken die vorm zonder schaduw of versiering.
- Vergelijk met de echte mok. Kies één bocht die breder, smaller of anders gebogen moet worden. Zet daar een tweede lijn naast. Laat de eerste zichtbaar.
- Wissel van aandacht. Teken op een nieuw stukje papier alleen de lege opening in het oor. Kijk daarna terug naar je eerste schets: klopt die opening daar ook?
- Bewaar de poging. Omcirkel de wijziging die je geholpen heeft. Schrijf er één zin bij: wat zag je eerst over het hoofd?
Wil je verder met je eigen voorwerpen? Bij stillevens tekenen komen opstelling, licht en schaduw erbij. Houd voor deze eerste oefening de mok alleen: zo kun je de verandering in één contour vergelijken.
Liever beginnen met een vaste vlakverdeling? Bij tekenen op nummer werk je met een ander houvast. Bij schilderen op nummer volg je de nummers en kleuren van een patroon. Bewaar het vrij veranderen voor een los oefenblad als je het oorspronkelijke ontwerp wilt behouden.
Plan ook de Eregalerij in
De schilderijen Woman I en Woman and Bicycle hangen tijdens deze tentoonstelling in de Eregalerij. Ze maken je bezoek dus iets anders dan alleen de tentoonstellingszalen doorlopen. Controleer voor vertrek de actuele bezoekinformatie en reservering bij het Rijksmuseum.
Pak na je bezoek het tekenblad er opnieuw bij. Zie je nu een rand, een open plek of een correctie die je thuis anders zou aanpakken? Zet die tweede poging naast de eerste. Daar heb je ook na 17 januari nog iets aan.
Gids en oefenblad: Nummerschilderen.com. Tentoonstellingsgegevens gecontroleerd op 9 oktober 2026.